Panduan Belajar Motosikal

Jenis-Jenis Lesen Memandu

• LDL (Lesen Memandu Belajar / Learner Driving License) — Dikeluarkan selepas lulus peperiksaan teori Bahagian 1. Sah selama 2 tahun. Membenarkan latihan menunggang di bawah pengawasan.
• PDL (Lesen Memandu Percubaan P / Probationary Driving License) — Dikeluarkan selepas lulus ujian praktikal Bahagian II dan Bahagian III. Sah selama 2 tahun. Anda mesti mempamerkan plat P pada setiap masa.
• CDL (Lesen Memandu Kompeten / Competent Driving License) — Lesen penuh yang dikeluarkan selepas tempoh percubaan 2 tahun tanpa penggantungan.
• Lesen Vokasional — Diperlukan untuk pemandu kenderaan komersial seperti pemandu bas dan teksi.

Umur Minimum

• Umur minimum untuk lesen motosikal: 16 tahun
• Kelas lesen: B2 (motosikal sehingga 250cc), B (motosikal melebihi 250cc, umur minimum 18 tahun)

Proses Perlesenan

1. Daftar di institut memandu (IM) yang diluluskan
2. KPP01 — Kelas Teori (6 jam): Keselamatan jalan raya, peraturan lalu lintas, tanda jalan
3. Lulus Peperiksaan Bahagian 1 — Ujian teori berkomputer (50 soalan, 42 betul untuk lulus)
4. Dapatkan LDL — Lesen belajar sah selama 2 tahun
5. KPP02 — Latihan Praktikal: Kemahiran menunggang di litar dan jalan raya
6. Lulus Bahagian II — Ujian menunggang litar (manuver di litar)
7. Lulus Bahagian III — Ujian menunggang jalan raya (di jalan awam dengan pemeriksa)
8. Dapatkan PDL — Lesen percubaan dengan plat P selama 2 tahun
9. Selepas 2 tahun — Tukar kepada CDL (Lesen Memandu Kompeten)

Peraturan Penting untuk Pemegang Lesen P

• Mesti mempamerkan plat P pada motosikal
• Mengumpul 20 mata demerit menyebabkan PDL dibatalkan
• Mesti mendaftar semula dan mengambil semua ujian jika PDL dibatalkan
• Toleransi sifar untuk alkohol — tiada alkohol langsung untuk pemegang lesen P

Ciri-Ciri

• Bentuk: Berlian (segi empat diputar) · Warna: Kuning, simbol hitam · Tujuan: Amaran bahaya di hadapan

Tanda Amaran Bahaya Utama

Tips

• Sentiasa kurangkan kelajuan apabila melihat tanda bahaya
• Imbas ke hadapan dan bersedia untuk berhenti
• Tingkatkan jarak ikutan di zon bahaya

Ciri-Ciri

• Bentuk: Bulat · Warna: Sempadan merah, latar putih · Tujuan: Tindakan yang dilarang

Tanda Larangan Utama

Nota Penting

• Garis merah melalui simbol = dilarang
• Had laju terpakai sehingga tanda seterusnya atau tamat sekatan
• Pelanggaran membawa mata demerit dan denda

Ciri-Ciri

• Bentuk: Bulat · Warna: Biru, simbol putih · Tujuan: Tindakan yang mesti diikut

Tanda Mandatori Utama

Nota Penting

• Tanda bulat biru adalah arahan, bukan cadangan — mesti dipatuhi
• Gagal mematuhi = kesalahan lalu lintas
• Mengatasi peraturan jalan am di lokasi tertentu

Tanda Maklumat

Bentuk: Segi empat tepat · Warna: Biru atau hijau, teks/simbol putih

Tanda Sementara

Bentuk: Berlian/segi empat · Warna: Oren/ambar, teks hitam

Nota Penting

• Tanda sementara mengatasi tanda kekal
• Sentiasa kurangkan kelajuan di zon pembinaan
• Denda biasanya digandakan di zon kerja

Perancangan Perjalanan

• Rancang laluan anda sebelum menunggang
• Semak keadaan cuaca
• Pastikan motosikal anda dalam keadaan baik sebelum bertolak
• Berikan masa tambahan untuk laluan yang tidak biasa

Konsep CITO (Pengenalpastian Bahaya)

• C — Concentrate (Tumpukan Perhatian): Berikan perhatian penuh pada jalan raya. Elakkan gangguan.
• I — Identify (Kenal Pasti): Kesan bahaya berpotensi awal — kenderaan lain, pejalan kaki, keadaan jalan.
• T — Think (Fikir): Nilai risiko dan tentukan tindakan yang paling selamat.
• O — Organize (Susun Atur): Laksanakan rancangan anda — ubah kelajuan, kedudukan, atau arah mengikut keperluan.

Jarak Ikutan Selamat

• Kekalkan sekurang-kurangnya jarak 2 saat di belakang kenderaan di hadapan
• Dalam keadaan basah, tingkatkan kepada 4 saat
• Pada kelajuan lebih tinggi, tingkatkan jarak lagi
• Cara mengukur: Pilih satu titik tetap. Apabila kenderaan di hadapan melepasinya, kira "seribu satu, seribu dua." Anda tidak sepatutnya sampai ke titik itu sebelum selesai mengira.

Peraturan Memotong

• Hanya memotong apabila ia selamat dan sah
• Periksa cermin dan titik buta sebelum memotong
• Isyaratkan niat anda sebelum bergerak keluar
• Pastikan ada ruang yang cukup untuk kembali ke lorong anda
• Jangan sekali-kali memotong di selekoh, simpang, lintasan pejalan kaki, atau di tempat yang dilarang oleh tanda
• Jangan memotong apabila penglihatan terhad

Keutamaan Jalan — Contoh Visual

Kaji senario simpang ini untuk memahami siapa yang mempunyai keutamaan:

Tanda Utama untuk Menunggang Selamat

Kesedaran Titik Buta

• Motosikal lebih kecil dan lebih sukar dilihat oleh pemandu lain
• Elakkan menunggang di titik buta kenderaan yang lebih besar (lori, bas)
• Letakkan diri anda di mana anda boleh dilihat dalam cermin pemandu lain
• Sentiasa lakukan pemeriksaan kepala (semakan bahu) sebelum menukar lorong

Membawa Penumpang dan Kargo

• Hanya bawa penumpang pada motosikal yang direka untuk dua orang
• Penumpang mesti memakai topi keledar
• Jangan membawa beban yang menjejaskan keseimbangan atau penglihatan
• Pastikan kargo diikat dengan selamat
• Sesuaikan kelajuan menunggang apabila membawa penumpang — jarak brek meningkat

Cermin dan Isyarat

• Periksa cermin secara berkala — setiap 5 hingga 8 saat
• Isyaratkan sebelum menukar arah atau lorong, bukan semasa
• Batalkan isyarat anda selepas selesai manuver
• Gunakan isyarat tangan jika penunjuk tidak berfungsi

Menunggang dalam Hujan

• Kurangkan kelajuan dengan ketara — jalan paling licin dalam 10 minit pertama hujan
• Tingkatkan jarak ikutan — jarak brek berganda atau tiga kali ganda di jalan basah
• Gunakan lampu utama — walaupun siang hari semasa hujan, hidupkan lampu supaya orang lain dapat melihat anda
• Elakkan brek mengejut atau pusingan tajam
• Elakkan menunggang melalui lopak air — ia mungkin menyembunyikan lubang
• Berhati-hati dengan tompok minyak, garisan jalan yang dicat, dan permukaan logam — ini menjadi sangat licin
• Gunakan kedua-dua brek dengan lembut dan progresif

Tanda Berkaitan

Menunggang pada Waktu Malam

• Gunakan lampu utama — wajib dari 7:00 malam hingga 7:00 pagi
• Kurangkan kelajuan — jarak penglihatan anda terhad kepada kawasan yang diterangi oleh lampu utama anda
• Pastikan kanta lampu utama anda bersih
• Gunakan lampu rendah apabila mengikuti kenderaan lain atau apabila trafik dari arah bertentangan menghampiri
• Pakai pakaian reflektif atau berwarna terang
• Pastikan lampu belakang dan pemantul anda berfungsi
• Lebih berhati-hati di persimpangan — lebih sukar untuk menilai jarak pada waktu malam

Menunggang dalam Kesesakan Lalu Lintas

• Bersabar dan elakkan menyusur masuk dengan agresif antara kenderaan
• Kekalkan jarak selamat walaupun pada kelajuan rendah
• Perhatikan pintu kereta yang dibuka secara tiba-tiba
• Pastikan anda kelihatan — letakkan diri anda di tempat pemandu boleh melihat anda
• Elakkan menapis melalui celah yang sangat sempit antara kenderaan

Jalan Bandar

• Perhatikan pejalan kaki, terutama berhampiran perhentian bas dan kedai
• Berwaspada terhadap kenderaan yang keluar dari tempat letak kereta atau jalan sampingan
• Ikut garisan lorong dengan ketat
• Bersedia untuk berhenti dengan kerap

Jalan Luar Bandar

• Perhatikan haiwan yang melintas jalan
• Jalan mungkin lebih sempit tanpa bahu jalan
• Berhati-hati dengan kenderaan pertanian yang bergerak perlahan
• Permukaan jalan mungkin tidak rata atau mempunyai kerikil

Permukaan Jalan Berbeza

• Kerikil atau permukaan longgar: Kurangkan kelajuan, elakkan stereng atau brek mengejut
• Bonggol kelajuan: Perlahankan sebelum bonggol, bukan di atasnya
• Daun basah atau lumpur: Anggap sebagai permukaan licin — kurangkan kelajuan
• Garisan dicat dan penutup logam: Boleh menjadi licin semasa basah — elakkan menunggang di atasnya

Pemeriksaan Sebelum Menunggang

Sebelum setiap perjalanan, lakukan pemeriksaan pantas motosikal anda. Motosikal yang diselenggara dengan baik lebih selamat dan lebih boleh diharap.

Brek

• Periksa kedua-dua tuas brek hadapan dan belakang untuk rintangan yang betul
• Brek harus berfungsi dengan tegas tanpa menarik ke satu sisi
• Periksa paras cecair brek secara berkala
• Ganti pad brek apabila haus

Tayar

• Kedalaman bunga tayar minimum: 1 mm
• Periksa tekanan tayar sebelum menunggang — rujuk tekanan yang disyorkan oleh pengeluar
• Periksa keretakan, lebaran, atau objek yang terbenam
• Ganti tayar apabila bunga tayar haus atau rosak
• Tayar kurang angin menjejaskan pengendalian dan meningkatkan penggunaan bahan api
• Tayar terlebih angin mengurangkan cengkaman dan daya tarikan

Lampu

• Lampu utama: Periksa kedua-dua lampu tinggi dan lampu rendah berfungsi
• Lampu belakang: Mesti kelihatan dari belakang
• Lampu brek: Mesti menyala apabila mana-mana brek digunakan
• Lampu isyarat: Periksa keempat-empat penunjuk berfungsi
• Ganti mentol yang terbakar dengan segera

Hon

• Mesti dalam keadaan berfungsi pada setiap masa
• Digunakan untuk memberi amaran kepada pengguna jalan lain tentang kehadiran anda
• Uji sebelum setiap perjalanan

Cermin

• Kedua-dua cermin sisi mesti dipasang dan diselaraskan dengan betul
• Cermin yang bersih memberikan penglihatan belakang yang lebih baik
• Ganti cermin yang retak atau pecah

Rantai

• Periksa ketegangan rantai — perlu mempunyai kelonggaran kira-kira 20-30mm
• Pelincir rantai secara berkala
• Rantai longgar boleh terlepas; rantai ketat boleh merosakkan sprocket

Minyak Enjin

• Periksa paras minyak menggunakan batang ukur atau tingkap penglihatan
• Tukar minyak pada selang masa yang disyorkan oleh pengeluar
• Minyak rendah boleh menyebabkan enjin terlalu panas dan rosak

Penyejuk

• Untuk motosikal penyejukan cecair, periksa paras penyejuk secara berkala
• Jangan sekali-kali membuka penutup radiator apabila enjin panas

Bateri

• Periksa terminal bateri bersih dan ketat
• Pastikan bateri menyimpan cas — bateri lemah mungkin gagal menghidupkan enjin

Topi Keledar

• Memakai topi keledar adalah wajib mengikut undang-undang untuk penunggang dan penumpang
• Mesti diluluskan SIRIM (cari label pensijilan SIRIM)
• Mesti muat dengan kemas — tidak terlalu ketat, tidak terlalu longgar
• Topi keledar muka penuh memberikan perlindungan terbaik
• Ganti topi keledar selepas hentaman yang ketara atau setiap 5 tahun
• Kencangkan tali dagu dengan betul setiap kali
• Penalti kerana tidak memakai topi keledar: denda dan mata demerit

Vest Reflektif

• Sangat disyorkan, terutama untuk menunggang pada waktu malam
• Menjadikan anda kelihatan kepada pengguna jalan lain
• Warna terang atau pendarfluor meningkatkan penglihatan siang hari

Sarung Tangan

• Melindungi tangan daripada kecederaan dalam kemalangan
• Meningkatkan cengkaman pada batang pemegang
• Melindungi daripada angin, hujan, dan sejuk

Kasut yang Sesuai

• Pakai kasut bertutup atau but
• Kasut harus menutup buku lali untuk perlindungan
• Elakkan menunggang dengan selipar atau sandal — ia tidak memberikan perlindungan dan boleh tergelincir dari pijakan kaki

Perlindungan Mata

• Gunakan visor topi keledar atau cermin mata tunggang
• Melindungi mata daripada habuk, serangga, hujan, dan angin
• Visor berwarna tidak boleh digunakan pada waktu malam
• Pastikan visor bersih untuk penglihatan yang jelas

Pakaian Pelindung

• Lengan panjang dan seluar panjang mengurangkan keterukan kecederaan dalam kemalangan
• Elakkan pakaian longgar yang boleh tersangkut dalam rantai atau roda motosikal
• Jaket tunggang dengan padding menawarkan perlindungan hentaman tambahan

Apa itu KEJARA?

KEJARA (Skim Kejara) ialah sistem mata demerit yang digunakan oleh JPJ (Jabatan Pengangkutan Jalan) untuk menjejaki kesalahan lalu lintas. Mata terkumpul pada rekod pemanduan anda apabila anda melakukan pelanggaran lalu lintas.

Akibat Mengikut Jenis Lesen

• PDL (Lesen P) — 20 mata: Lesen dibatalkan. Anda mesti mendaftar semula dan mengambil semula semua ujian dari awal.
• CDL (Lesen Penuh) — 40 mata: Lesen digantung selama 6 bulan.
• CDL — 60 mata: Lesen digantung selama 12 bulan.
• CDL — 80 mata atau lebih: Lesen dibatalkan. Mesti mengambil semula semua ujian.

Kesalahan Biasa dan Mata Demerit

• Memandu laju (melebihi had 1-25 km/j): 5 mata
• Memandu laju (melebihi had 26-50 km/j): 10 mata
• Memandu laju (melebihi had lebih 50 km/j): 15 mata
• Melanggar lampu isyarat merah: 10 mata
• Menggunakan telefon bimbit semasa menunggang: 10 mata
• Tidak memakai topi keledar: 5 mata
• Menunggang secara berbahaya atau melulu: 15 mata
• Menunggang di bawah pengaruh alkohol/dadah: 20 mata
• Gagal berhenti selepas kemalangan: 15 mata
• Menunggang tanpa lesen yang sah: 10 mata
• Memotong pada garisan berkembar: 10 mata
• Tidak mematuhi tanda lalu lintas: 5 mata

Tanda Yang Sering Dilanggar

Cara Menyemak Mata Demerit Anda

• Lawati laman web atau kaunter JPJ
• Gunakan aplikasi mudah alih MyJPJ
• Mata hanya ditetapkan semula selepas tempoh penggantungan atau pembatalan tamat

Mengurangkan Risiko

• Sentiasa patuhi peraturan lalu lintas dan tanda jalan
• Pandu dalam had laju
• Jangan sekali-kali menunggang di bawah pengaruh
• Hadiri kursus keselamatan jalan raya jika ada — sesetengah program mungkin mengurangkan mata

Warna Lampu Isyarat

• Lampu merah: Anda mesti berhenti di belakang garisan berhenti. Jangan masuk ke persimpangan.
• Lampu ambar (kuning): Bersedia untuk berhenti. Jangan masuk ke persimpangan kecuali anda terlalu dekat untuk berhenti dengan selamat.
• Lampu hijau: Anda boleh bergerak jika laluan jelas. Periksa pejalan kaki dan kenderaan lain sebelum bergerak.

Urutan Lampu Isyarat

Urutan lampu isyarat standard di Malaysia ialah:

• Merah → Merah + Ambar (bersedia) → Hijau (jalan) → Ambar (bersedia berhenti) → Merah (berhenti)

Lampu Berkelip

• Lampu merah berkelip: Anggap sebagai tanda BERHENTI — anda mesti berhenti sepenuhnya, kemudian teruskan hanya apabila selamat.
• Lampu ambar berkelip: Teruskan dengan berhati-hati — perlahankan dan periksa bahaya sebelum meneruskan.

Isyarat Anak Panah Hijau

• Anak panah hijau bermaksud anda boleh pergi hanya ke arah yang ditunjukkan oleh anak panah.
• Arah lain masih dikawal oleh lampu merah — jangan teruskan ke arah lain.
• Beri laluan kepada pejalan kaki dan kenderaan yang sudah berada di persimpangan.

Apabila Lampu Isyarat Tidak Berfungsi

• Anggap persimpangan sebagai persimpangan tidak terkawal.
• Beri laluan kepada trafik dari kanan anda.
• Perlahankan, periksa semua arah, dan teruskan hanya apabila selamat.
• Jika pegawai polis trafik hadir, ikut isyarat mereka.

Lampu Lintasan Pejalan Kaki

• Apabila lampu pejalan kaki berwarna hijau, pejalan kaki mempunyai hak laluan — anda mesti berhenti.
• Lampu hijau pejalan kaki yang berkelip bermaksud pejalan kaki perlu selesai melintas, dan pemandu perlu bersedia untuk bergerak.
• Sentiasa periksa pejalan kaki walaupun selepas lampu bertukar memihak kepada anda.

Tips Motosikal di Lampu Isyarat

• Jangan menapis secara berbahaya ke hadapan barisan di lampu isyarat.
• Letakkan diri anda di tempat yang kelihatan oleh pemandu lain.
• Elakkan berhenti di titik buta kenderaan besar (lori, bas).
• Apabila lampu bertukar hijau, periksa kedua-dua belah sebelum bergerak — sesetengah kenderaan mungkin melanggar lampu merah.

Had Laju Standard di Malaysia

• Kawasan perumahan / zon sekolah: 30 km/j
• Kawasan bandar / kawasan binaan: 50 km/j
• Jalan negeri: 60–80 km/j
• Jalan persekutuan: 90 km/j
• Lebuhraya / lebuh raya ekspres: 110 km/j (kereta); motosikal mungkin mempunyai had lebih rendah di lebuhraya tertentu

Tanda Had Laju yang Dipaparkan

• Had laju boleh diubah oleh tanda — sentiasa ikut tanda had laju yang dipaparkan.
• Tanda had laju terpakai dari titik ia dipaparkan sehingga tanda had laju seterusnya atau tanda tamat sekatan.
• Tanda had laju sementara (latar belakang oren) di zon pembinaan mengatasi tanda kekal.

Menyesuaikan Kelajuan di Bawah Had

• Had laju adalah maksimum, bukan sasaran — pandu mengikut keadaan.
• Cuaca buruk (hujan, kabus): Kurangkan kelajuan dengan ketara di bawah had. Penglihatan dan cengkaman berkurangan.
• Trafik sesak: Sesuaikan dengan aliran trafik dan kekalkan jarak ikutan yang selamat.
• Zon sekolah: Perlahankan dan perhatikan kanak-kanak, terutama semasa waktu sekolah.
• Zon pembinaan: Patuhi had laju yang dikurangkan dan perhatikan pekerja di jalan raya.

Penalti Memandu Laju

• Melebihi had laju 1–25 km/j: Denda + 5 mata demerit
• Melebihi 26–50 km/j: Denda lebih tinggi + 10 mata demerit
• Melebihi lebih daripada 50 km/j: Denda maksimum + 15 mata demerit
• Pesalah berulang mungkin menghadapi penggantungan lesen.
• Kamera kelajuan (AES) digunakan di banyak lebuhraya dan jalan persekutuan.

Pertimbangan Khusus Motosikal

• Motosikal lebih terdedah pada kelajuan tinggi — rintangan angin dan kestabilan berkurangan.
• Sesetengah lebuhraya mengehadkan motosikal ke lorong kiri atau melarang mereka sepenuhnya.
• Sentiasa tunggang pada kelajuan yang membolehkan anda berhenti dalam jarak yang anda boleh lihat di hadapan.

Langkah Segera Selepas Kemalangan

• Berhenti segera — jangan lari dari tempat kejadian. Langgar dan lari adalah kesalahan jenayah berat yang membawa penalti berat termasuk penjara.
• Hidupkan lampu hazard untuk memberi amaran kepada pengguna jalan lain.
• Letakkan segi tiga amaran di belakang kenderaan anda — 50 meter di jalan biasa, 100 meter di lebuhraya.
• Jika boleh, matikan enjin untuk mengurangkan risiko kebakaran.

Menghubungi Bantuan

• Hubungi 999 untuk polis, ambulans, atau bomba.
• Hubungi 112 — nombor kecemasan universal (berfungsi walaupun tanpa kad SIM).
• Di lebuhraya, gunakan telefon kecemasan jika ada, atau hubungi pengendali lebuhraya.
• Berikan lokasi anda, bilangan orang yang cedera, dan sifat kemalangan.

Membantu Mangsa Cedera

• Jangan pindahkan orang yang cedera kecuali terdapat bahaya segera seperti kebakaran atau letupan.
• Memindahkan orang yang cedera secara salah boleh memburukkan kecederaan tulang belakang atau leher.
• Berikan pertolongan cemas jika anda terlatih — kawal pendarahan, tenangkan mangsa, dan pastikan saluran pernafasan terbuka.
• Jangan tanggalkan topi keledar penunggang motosikal kecuali mereka tidak bernafas.

Pertukaran Maklumat

• Tukarkan maklumat berikut dengan semua pihak yang terlibat:
• Nama penuh dan nombor kad pengenalan (IC)
• Butiran lesen memandu
• Maklumat insurans
• Nombor pendaftaran kenderaan
• Ambil gambar kerosakan, keadaan jalan, dan kedudukan kenderaan.

Laporan Polis

• Anda mesti membuat laporan polis dalam tempoh 24 jam selepas kemalangan.
• Ini diperlukan untuk tuntutan insurans dan tujuan undang-undang.
• Gagal membuat laporan adalah satu kesalahan.

Kemalangan Kecil

• Jika kemalangan kecil dan kenderaan boleh dipindahkan, alihkan ke tepi jalan untuk mengelakkan menyekat lalu lintas.
• Di lebuhraya, pindah ke lorong kecemasan dan berdiri di belakang penghadang untuk keselamatan.
• Jangan sekali-kali berdiri di jalan raya atau lebuhraya untuk memeriksa kerosakan.

Bagaimana Alkohol Menjejaskan Penunggangan

• Alkohol melambatkan masa tindak balas — anda mengambil masa lebih lama untuk bertindak balas terhadap bahaya.
• Alkohol menjejaskan pertimbangan — anda mungkin mengambil risiko yang tidak perlu.
• Alkohol mengurangkan koordinasi — stereng, brek, dan keseimbangan semuanya terjejas.
• Alkohol menyebabkan penglihatan kabur dan kesukaran menilai jarak dan kelajuan.
• Walaupun jumlah alkohol yang sedikit menjejaskan keupayaan anda untuk menunggang dengan selamat.

Had Undang-Undang di Malaysia

• Had kandungan alkohol dalam darah (BAC) yang sah ialah 0.08% (80 mg per 100 ml darah).
• Walaupun di bawah had undang-undang, alkohol menjejaskan keupayaan memandu dan anda masih boleh didakwa jika menunggang secara berbahaya.
• Pemegang lesen P: Toleransi sifar — tiada alkohol langsung.

Penalti Menunggang dalam Keadaan Mabuk

• Kesalahan pertama: Denda sehingga RM2,000 dan/atau penjara sehingga 6 bulan.
• Kesalahan berulang: Denda sehingga RM4,000 dan/atau penjara sehingga 12 bulan.
• Penggantungan atau pembatalan lesen.
• 20 mata demerit di bawah sistem KEJARA.
• Jika kemalangan menyebabkan kematian semasa di bawah pengaruh — penjara sehingga 15 tahun.

Kesan Dadah Terhadap Penunggangan

• Dadah haram (ganja, metamfetamin, dll.) menjejaskan keupayaan menunggang dengan teruk.
• Ubat preskripsi — sesetengahnya menyebabkan mengantuk, pening, atau tindak balas lambat. Sentiasa baca label ubat.
• Jika label ubat memberi amaran tentang mengendalikan mesin atau memandu, jangan menunggang.
• Menggabungkan ubat dengan alkohol menggandakan kesan penjejasan.

Keletihan dan Menunggang dalam Keadaan Mengantuk

• Keletihan sama berbahaya dengan menunggang dalam keadaan mabuk — ia menyebabkan tidur mikro dan tindak balas lambat.
• Tanda-tanda keletihan: kerap menguap, kelopak mata berat, tersasar melintas lorong, sukar menumpukan perhatian.
• Jika letih: berhenti dan berehat. Jangan bergantung kepada kopi, muzik kuat, atau membuka tingkap.
• Rancang perjalanan jauh dengan rehat berkala — sekurang-kurangnya setiap 2 jam.

Risiko Khusus Motosikal

• Keseimbangan adalah kritikal pada motosikal — alkohol memusnahkan deria keseimbangan anda.
• Kereta mungkin kekal di jalan walaupun pemandu terjejas, tetapi motosikal akan jatuh.
• Jangan sekali-kali menunggang motosikal selepas minum alkohol — akibatnya lebih teruk pada dua roda.

Kuasa Polis Trafik

• Apabila pegawai polis trafik mengarahkan lalu lintas, isyarat mereka MENGATASI lampu isyarat dan tanda.
• Anda mesti sentiasa mematuhi isyarat polis, walaupun ia bercanggah dengan lampu isyarat.
• Tidak mematuhi isyarat pegawai polis adalah kesalahan lalu lintas.

Isyarat Tangan Utama

• Pegawai menghadap anda dengan tapak tangan diangkat (tangan ke atas): Anda mesti BERHENTI. Ini sama seperti lampu merah untuk anda.
• Sisi pegawai menghadap anda dengan tangan dilunjurkan secara mendatar: Anda boleh teruskan. Trafik dari hadapan dan belakang pegawai mesti berhenti.
• Pegawai melambaikan tangan ke arah mereka: Bergerak ke hadapan — pegawai mengarahkan anda untuk teruskan.
• Pegawai mengangkat satu tangan selepas anda dibenarkan untuk teruskan: Berhenti — pegawai sedang menukar aliran trafik.

Cara Bertindak Balas

• Perlahankan apabila mendekati persimpangan yang diarahkan oleh pegawai.
• Perhatikan pegawai dengan teliti dan bersedia untuk berhenti atau teruskan seperti yang diarahkan.
• Jangan membunyikan hon dengan tidak sabar di persimpangan yang diarahkan oleh pegawai.
• Jika tidak pasti dengan isyarat pegawai, perlahankan atau berhenti daripada meneka.

Apabila Polis Mengatasi Lampu Isyarat

• Jika lampu isyarat hijau tetapi pegawai memberi isyarat anda untuk berhenti — anda mesti BERHENTI.
• Jika lampu isyarat merah tetapi pegawai memberi isyarat anda untuk teruskan — anda boleh JALAN.
• Pertimbangan pegawai diutamakan kerana mereka boleh melihat bahaya atau situasi yang lampu isyarat automatik tidak dapat lihat.

Tips untuk Penunggang Motosikal

• Pastikan pegawai dapat melihat anda — motosikal lebih kecil dan mungkin terlepas pandang dalam trafik sesak.
• Buat hubungan mata dengan pegawai sebelum teruskan.
• Ikut isyarat pegawai dengan lancar — elakkan pecutan atau brek mengejut.